Ο Βύρων Λεοντάρης διαβάζει

  Για το Βύρωνα Λεοντάρη, κριτικό δοκιμιογράφο και ποιητή της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς, που απεβίωσε πριν λίγες μέρες, σε ηλικία 83 ετών. Ένα σύντομο βιογραφικό του και η συνέντευξη που είχε δώσει στο Poeticanet, λίγους μήνες πριν το θάνατό του.

  Ο Βύρων Λεοντάρης γεννήθηκε στη Νιγρίτα Σερρών και μεγάλωσε στη Σάμο.
  Το 1939 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και εργάστηκε ως δικηγόρος. Πρωτοεμφανίστηκε το 1954 με την ποιητική συλλογή "Γενική Αίσθηση".
  Συνεργάστηκε με τα περιοδικά "Κριτική", "Εφημερίδα των Ποιητών", "Επιθεώρηση Τέχνης", κ.ά και ήταν μέλος της εκδοτικής ομάδας του περιοδικού "Σημειώσεις".
  Έργα του μεταφράστηκαν στα γαλλικά, αγγλικά και τουρκικά.
  Ήταν αδερφός του ποιητή Αντρέα Λεοντάρη και του δοκιμιογράφου, κριτικού και μεταφραστή Μανόλη Λαμπρίδη και σύζυγος της ποιήτριας Ζέφης Δαράκη.

Ένας παλιάτσος είμαι εγώ...

  του Φοίβου Τσικλιά

  Το 2012 κάποιοι έλεγαν ότι ο Σαμαράς δεν πέφτει εύκολα, ότι έχει πολλές εφεδρείες αχρησιμοποίητες. Όσο περνούσε ο καιρός, μία-μία αυτές χρησιμοποιούνταν και εξαντλούνταν, χαρίζοντας πρόσκαιρα οφέλη στην κυβέρνηση. Τώρα που φαίνεται πως οδεύει προς την κατάρρευση, εμφανίζει τις τελευταίες (και γελοιότερες) εφεδρείες.
  
  Γι' αυτό και νεκραναστήθηκε ο Γ. Καρατζαφέρης. Το ΛΑΟΣ απέτυχε οριακά να εισέλθει στη Βουλή στις 6 Μαΐου 2012 και έσβησε στις 17 Ιουνίου. Επανήλθε όμως εντυπωσιακά στις ευρωεκλογές του φετινού Μαΐου, καταλαμβάνοντας 2,69%. Δεν κατάφερε φυσικά να εκλέξει ευρωβουλευτή, δήλωσε όμως παρών στα πράγματα και στις ζυμώσεις για την ανασυγκρότηση της Δεξιάς.
  
  Από την επομένη των εκλογών επανήλθε δειλά-δειλά η αλησμόνητη "γαλάζια πολυκατοικία", και οι συζητήσεις γι' αυτήν εμπεριείχαν ξανά τον Καρατζαφέρη. Το ποσοστό και η δυναμική που κατάφερε να αναπτύξει το -μέχρι πρότινος πολιτικά νεκρό- κόμμα του δεν είναι αμελητέα. Ο Καρατζαφέρης επανήλθε στο προσκήνιο και το ΛΑΟΣ ξαναμπήκε στη σκακιέρα. Σε ποια πλευρά όμως τοποθετήθηκε;
  
  Κάνοντας μια μικρή ιστορική αναδρομή, δυσκολευόμαστε να απαντήσουμε. Το 2009, το ΛΑΟΣ μπαίνει στη Βουλή κατηγορώντας τις πολιτικές λιτότητας της ΝΔ και το λαϊκισμό του ΠΑΣΟΚ. Το Μάιο του 2010 ψηφίζει το 1ο Μνημόνιο, μόνο κόμμα της αντιπολίτευσης μαζί με την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Το Νοέμβριο του 2011 πρωτοστατεί στη συγκρότηση της τρικομματικής κυβέρνησης Παπαδήμου. Το Φεβρουάριο του 2012 αποχωρεί από την κυβέρνηση, καταψηφίζει τη δανειακή σύμβαση και δηλώνει αντιμνημονιακός! Στις διπλές εκλογές του ίδιου έτους κατεβαίνει αντιμνημονιακά. Στις ευρωεκλογές του 2014 εστιάζει στην εξωτερική πολιτική, το μεταναστευτικό και στις καταγγελίες στην ΕΕ, προωθώντας θέσεις "βελτίωσης" των μνημονίων (φοροαπαλλαγές κ.α.).
  
  Το ΛΑΟΣ είναι αυτή τη στιγμή ένα κόμμα χωρίς πολιτική ταυτότητα. Αντιμνημονιακό, που στήριξε στα πρώτα δύσκολα χρόνια τις μνημονιακές πολιτικές. Ακροδεξιό, όχι ναζιστικό όπως η Χρυσή Αυγή, ούτε "κεντροδεξιό" όπως η ΝΔ του Καραμανλή. Συμπίπτει σε πολλά σημεία με τη ΝΔ του Σαμαρά, κυρίως στα εθνικά θέματα, στο μεταναστευτικό και στα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (άγνωστος όρος και για τους δύο).
  

συγκέντρωση του ΛΑΟΣ στη Θεσ/νίκη, Μάρτιος 2008

  Αυτήν την πολιτική σύμπτωση προσπαθούν τώρα ο Μ. Βορίδης, ο Ά. Γεωργιάδης και τα ΜΜΕ να την προχωρήσουν ένα βήμα παραπέρα. Στην επάνοδο ή έστω στη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία. Ο κοινός εχθρός βρέθηκε εύκολα. Ο άθεος Τσίπρας και οι συριζαίοι του με τα κονσερβοκούτια μπορούν να λειτουργήσουν κάλλιστα ως συγκολλητικό στοιχείο για πάσης φύσεως συντηρητικά και ακροδεξιά στοιχεία.
  
  Έτσι λοιπόν, ο Γιώργος Καρατζαφέρης ετοιμάζεται για μία ακόμη κωλοτούμπα, για το καλό -πάντα- του ελληνικού λαού. Θα φορέσει το light μνημονιακό του κοστούμι, θα κουβαλήσει 2-3 μαντραχαλάδες με χλαμύδες, ασπίδες και σάρισες και θα βγει να φυλάξει Θερμοπύλες, απέναντι στην επέλαση των άθεων κομμουνιστοσυμμοριτών εαμοβούλγαρων.
  
  Να του ευχηθούμε καλή προσγείωση από τη νέα του πιρουέτα, ανάλογη αυτής του 2012...!

Όσα έζησα με τον Χαρίλαο στο Άγιο Όρος

του Χρήστου Γιαννούλη

Μία αφήγηση που άργησε 20 χρόνια

  Άφησα λίγες ημέρες να περάσουν από σεβασμό κυρίως στους αγιορείτες μοναχούς και κατά δεύτερο στην προσωπική μου αγωνία μη τυχόν και θεωρηθεί αυτή η αφήγηση, πράξη στήριξης ή κολακείας στο πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση αλλά δεν μου προκάλεσε καμία απορία ή έκπληξη, η σπουδή και η μανία των εμπόρων και των κλειδοκρατόρων της εμπορεύσιμη ορθοδοξίας να επιτεθούν σε αυτή την επιλογή.

 

Είχα την τύχη στην ζωή μου, να γνωρίσω τον Χαρίλαο Φλωράκη. Στα τελευταία χρόνια κυρίως της ζωής του, λόγω της στενής και καθημερινής σχέσης αδελφικής φιλίας με τον θείο μου, ηθοποιό Τίτο Βανδή. Αυτή η σχέση μου χάρισε, σχεδόν στη δημοσιογραφική μου νιότη, την ευκαιρία να μπορώ να συνομιλώ (για την ακρίβεια να ρουφώ σαν σφουγγάρι) να δέχομαι την προσοχή και να βρεθώ σε κάποιες προσωπικές στιγμές του ηγέτη της παραδοσιακής αριστεράς.

  Στιγμές που αποκτούν και άλλη σημασία όταν βρίσκεσαι ανάμεσα σε συγκλονιστικές αφηγήσεις της νεώτερης πολιτικής ιστορία του τόπου σου, αναλύσεις και ερμηνείες για την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα και ξάφνου διακόπτονταν από διαμάχες Χαρίλαου και Τίτου για το ποιος μεγάλωσε ποιόν στα πόδια του και ποιος πάτησε τα 81 ή τα 82. Στιγμές που σου εμπιστεύεται ως το νεότερο μέλος της τριάδας των επιβατών του υπηρεσιακού του Βόλβο να το οδηγήσεις ανάμεσα σε δύο μοτοσικλετιστές και ένα συμβατικό όχημα της προσωπικής του φρουράς. Και εσύ να μην ξέρεις το πρωτόκολλο κυκλοφορίας και οδικής συμπεριφοράς με τα όσα προβλέπονται και να πέφτεις από την μία γκάφα στην άλλη προκαλώντας το εφηβικό και σαδιστικό γέλιο και πείραγμα των δύο μεγαλύτερων συνεπιβατών σου. ….Τίτο ο μικρός δεν κάνει για σοφέρ μας.  Μήπως βελτιώθηκε ο καταρράκτης που έχεις ως μεγαλύτερος για να οδηγήσεις;

  Κάπως έτσι ξεκινήσαμε και ένα πρωινό του 1995 αν θυμάμαι καλά για την επίσκεψη στο Άγιο Όρος. Μαζί με τον Τίτο Βανδή και τους άνδρες της προσωπικής ασφάλειας του Χαρίλαου Φλωράκη, ομολογουμένως αρκετά προβληματισμένους και νευρικούς. Είχαν προηγηθεί το περιστατικό με το μαχαίρωμα στελεχών του ΚΚΕ στην Πλατεία Αριστοτέλους, ενώ ήταν σε πλήρη εξέλιξη μία ακόμη αντικομουνιστική υστερία. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι το προηγούμενο βράδυ στην Θεσσαλονίκη, τα φιλότιμα και πάντα διακριτικά παιδιά της προσωπικής του ασφάλειας, να πετάγονται αστραπιαία όταν ένας γεράκος πλησίασε με μία ανθοδέσμη το τραπέζι που καθόμασταν με τον Χαρίλαο. θυμίζω ότι σε ανθοδέσμη είχε κρύψει το μαχαίρι ο δράστης της επίθεσης στην εξέδρα της πλατείας Αριστοτέλους.

  Και τότε οι Κασσάνδρες της πολιτικής παραφιλολογίας, πολύ λιγότερες βέβαια από ότι σήμερα, όταν έμαθαν εκ των υστέρων και πολύ αργότερα για την επίσκεψη Φλωράκη στο Άγιο Όρος,  είχαν σπεύσει να ενισχύσουν τους άρρηκτους και πολύ επίπλαστους κατ ουσία δεσμούς της συντηρητικής Ελλάδας ως προνομιακό συνομιλητή της ορθοδοξίας. Ούτε τότε ούτε και σήμερα είναι έτσι.

  Οι αγιορείτες, αν όχι στην ολότητα τους, τουλάχιστον στην συντριπτική τους πλειοψηφία, έχουν απαντήσει με το υπόδειγμα, την στάση ζωής και τον οργανωμένο μοναχικό τους βίο, σε όσους αγοραία θέλουν να τους εντάξουν σε μία πολύ φτωχή ερμηνεία ανάλογων εγχειρημάτων.

  Θυμάμαι ότι στην επίσκεψη του Χαρίλαου στο Άγιο Όρος, ο πρώτος που είχε την περιέργεια για το πώς θα τον δεχτούν ήταν ο ίδιος ο Χαρίλαος. Δεν φοβόταν, το αντίθετο, ήξερε να λειτουργεί εντός των ορίων της «ορθοδοξίας», από τους πλέον  ορθόδοξους κομουνιστές του καιρού του. Είχε περιέργεια να γνωρίσει αυτό τον κόσμο της αλληλεγγύης της πειθαρχίας, της ασκητικής στα όρια των ανθρωπινών αντοχών μοναχικής ζωής αλλά και της δημιουργίας, της πρωτοπορίας για την οποία του είχαν μιλήσει πάρα πολλοί σύντροφοι του. Είχε ομολογήσει άλλωστε για το πόσο πολύ του είχε κάνει εντύπωση ο αριθμός των νέων και ιδιαίτερα καλλιεργημένων μοναχών που βρισκόταν  συνειδητά στο Άγιο Όρος. Επιστήμονες που εκείνη την εποχή θα μπορούσαν να είχαν δοκιμάσει την  τύχη τους στα πολιτικοοικονομικά  εκκολαπτήρια του κυβερνώντος ΠΑΣΟΚ.

  Ο Χαρίλαος σε εκείνη την επίσκεψη, συζήτησε πολύ και με αρκετούς. Λαϊκά και στοχαστικά. Φιλοσοφικά και πολιτικά. Δίδαξε και διδάχτηκε από όσο μπόρεσα εγώ να καταλάβω. Άλλωστε το ιστορικό στέλεχος του ΚΚΕ δεν έπεφτε εύκολα σε παγίδες και παρελκυστικές πρακτικές.

  Δεν έλειψαν βέβαια και τα απρόοπτα, όπως ο πολύ νεαρός μοναχός που αρνιόταν πεισματικά να κλείσει την πόρτα της μονής γιατί βλέποντας και αναγνωρίζοντας τον ηγέτη των κομμουνιστών θεώρησε ότι εισέβαλε ο εωσφόρος στο περιβόλι της Παναγιάς.

  Αιφνιδίασε, όταν χάθηκε για ώρες αναζητώντας παλιούς του συντρόφους που τώρα έδιναν έναν άλλο αγώνα, πίστης και πάλι. Θυμάμαι ότι κάποιες στιγμές προσπάθησε να ενώσει, να βρει συνεκτικό δεσμό ανάμεσα στους δύο κόσμους.  Του θεού και του Λαού. Υπήρχε μαγιά και πιστεύω ότι μέσα του δεν δυσκολεύτηκε να το πετύχει. Το ίδιο και με  τους συνομιλητές του.  Δεν δίστασε να δεχτεί τα πειράγματα των ηγουμένων και να τους πειράξει και ο ίδιος με την τραχιά θεσσαλική προφορά του.

  Βρήκε σημεία αναφοράς σε ένα σύγχρονο φυσικό μνημείο, μνημείο βυζαντινής τέχνης και πολιτισμού, ιστορικού ορόσημου, και μήτρας ανθρωπίνων συμπεριφορών καθυποταγμένων στο μεταφυσικό και το θείο που υπηρετούν όμως αξίες όπως η αλληλεγγύη η εσωτερική γαλήνη, η ειρήνη η σοφία και η ταπεινότητα.  Αξίες που δεν βρίσκεις στους εμπόρους της πίστης, της ορθοδοξίας. Αξίες που βιάζονται από τους μεγαλόσταυρους, τις γονυκλισίες, τα ψαλτήρια μπροστά στις κάμερες από τους μεταπράτες της ορθοδοξίας. Των εμπορικών αντιπροσώπων της πίστης των ορθόδοξων ελλήνων που βυσσοδομούν απέναντι στο λαό και τους πολίτες, αλλά δηλώνουν χριστιανοί ορθόδοξοι, κανιβαλίζοντας κατά του άθεου Τσίπρα που επισκέφθηκε το περιβόλι της Παναγίας.

  Ευτυχώς τότε, οι ίδιοι μεταπράτες δεν είχαν επιτεθεί στον Χαρίλαο γιατί ίσως δεν ένοιωθαν και μεγάλη πολιτική ή κομματική απειλή από τον ιστορικό ηγέτη του ΚΚΕ. Τον αντιμετώπισαν μάλλον συμπαθητικά ως έναν ηλικιωμένο άνθρωπο που έψαχνε απαντήσεις για το μετά. Πόσο λάθος έκαναν και πάλι. Τις  απαντήσεις τις είχε δώσει στον εαυτό του, μάλλον αυτό που έψαχνε ήταν να κολλήσει κομμάτια ενός ψηφιδωτού που συστηματικά κάποιοι ήθελαν και θέλουν να είναι θολό.
 
  Και τότε και τώρα, οι αγιορείτες, η ιστορία τους και ο κόσμος της σοφίας που διαχειρίζονται, προηγούνται των ηλιθίων και των ανοήτων.

  Και για όσους φοβούνται μήπως ένας αριστερός,  φεύγει λιγότερο αριστερός από το Άγιο Όρος, θυμάμαι το ταξίδι της επιστροφής με τον Χαρίλαο στην Θέση του συνοδηγού και τον Τίτο Βανδή στο πίσω κάθισμα. Οι τρείς μας και πάλι στο μαύρο Βόλβο...

....Στρίψε από εδώ Χρήστο.
....Δεξιά πρόεδρε;
....Από την άλλη λέμε, ποτέ δεξιά.

Καλό δεκαπενταύγουστο...

πηγή: tvxs.gr

Επιστημονικός σκεπτικισμός και πολιτική στράτευση

 του Στράτου Γεωργούλα

…ή περί «Aριστεράς» και πανεπιστημίων

   Ήταν πριν από λίγα χρόνια όταν ακόμα ως συνδικαλιστές είχαμε τη δυνατότητα συμμετοχής και λόγου σε Συγκλήτους. Μόλις είχα τελειώσει μια επιχειρηματολογία κατά της εκλογής του νεοσύστατου Συμβουλίου και συνάδελφος μού απαντά λέγοντας ότι με αυτά που κάνουμε εμείς οι «παλαβοί» αριστεροί (σε αντιδιαστολή με τους «σοβαρούς» αριστερούς που στήριξαν ή σιώπησαν, ως προς τη διαδικασία) θα φέρουμε στα πράγματα τους χρυσαυγίτες. Μου φάνηκε τόσο αστείο το επιχείρημά του, γιατί ενώ στον επιστημονικό του τομέα είχε την εικόνα του πετυχημένου, αυτό μου έκανε γελοία αντίθεση με το γεγονός ότι η κοινωνική του γνώση ήταν ένα αναμάσημα των δελτίων των οκτώ.
   
  Πολύ νερό έχει κυλήσει στο αυλάκι από τότε. Στην Ελληνική Ακαδημία έχει γίνει το όνειρο της πρώην υπουργού, πραγματικότητα, έχει αλλάξει ολόκληρο το DNA του πανεπιστημίου και έχει επέλθει μια τερατογένεση, με ανθρώπινα θύματα, διδακτικό, διοικητικό προσωπικό (που έχασαν τις δουλειές τους), φοιτητές και τις οικογένειές τους (που έχασαν τη δυνατότητα να σπουδάσουν).
   
  Ταυτόχρονα, το έγκλημα του λευκού κολάρου έχει γιγαντωθεί, με κατ’ επίφαση πανεπιστημιακούς δασκάλους που για το μόνο που νοιάζονται είναι η άλλη- κανονική εργασία τους, ένα πρόγραμμα ερευνητικό για το συμπλήρωμα και με άλλους απροκάλυπτα πια πρωτοφασίστες (κατά Έκο), οι οποίοι δεν διστάζουν να παραβιάζουν τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα. Ο αντικομμουνισμός έχει γίνει (ξανά) τυπική πρακτική, με εκλεκτορικά στα οποία χρησιμοποιούν το αριστερός με αρνητική χροιά και σε επίσημα πρακτικά, αλλά και μια «λύση» απολύοντας συνδικαλιστές και άλλους «που θέλουν το κακό της χώρας, της παιδείας, του μέλλοντος των παιδιών μας». Κοντά τους και διάφοροι γραφικοί, βέβαια, που «μας ενημερώνουν» για τις «εβραιομασωνικές πηγές της σύγχρονης ριζοσπαστικής Αριστεράς», αλλά και κάνουν επίσημα παράπονα γιατί στις φοιτητικές εκλογές ακούγονται τραγούδια που χαλάνε την αισθητική τους από αριστερές παρατάξεις.
 

Περί διφυούς υπόστασης

  Το σημαντικό, όμως, είναι ότι ενώ όλα τα παραπάνω θα περίμενες να τα καταδικάζουν έμπρακτα αυτοί που επικαλούνται το «αριστερό παρελθόν τους (αλλά και ενδεχόμενα το παρόν τους) μέσα από την πολιτική τους στράτευση σε ένα ευρύ φάσμα που ξεκινά από την ανανεωτική Αριστερά, συνεχίζει στην κομμουνιστική ορθοδοξία και φτάνει μέχρι και σε εκφάνσεις του εξωκοινοβουλευτικού χώρου, αυτό που συναντάς είναι σιωπή, συνενοχή ή και συμμετοχή. Από την άλλη, ταυτόχρονα, βλέπεις συναδέλφους μου να έχουν ριζοσπαστικοποιηθεί πολιτικοϊδεολογικά, ενώ η παρελθούσα πολιτική τους στράτευση δεν φαίνεται να το δικαιολογεί – και να καταδικάζουν, ας πούμε, την υιοθέτηση ενός οργανισμού που τιμωρεί όποιον καθηγητή τολμήσει να πει ή να γράψει κάτι εναντίον της κυρίαρχης τάξης στο πανεπιστήμιο, οργανισμός που παράχθηκε με τη σύμφωνη γνώμη πρυτανικών Αρχών που η πολιτική τους στράτευση είναι Αριστερά.
  
  Για να μπορέσω να κατανοήσω τη διφυή υπόστασή τους (το πρωί σιωπούν ή απολύουν συμβασιούχους συναδέλφους μας, το βράδυ στα κόμματά τους, καταγγέλλουν τη νοσηρή κυβέρνηση που απολύει) ξαναδιαβάζω τον Stan Cohen, έναν σημαντικό κοινωνιολόγο που έφυγε από τη ζωή πριν από μερικούς μήνες, ο οποίος άφησε το στίγμα του στη δημιουργία της ριζοσπαστικής εγκληματολογικής σκέψης και της προώθησής της στον ευρωπαϊκό χώρο. Ήταν στα τέλη της δεκαετίας του 1960, όταν ο Stan μαζί με άλλους πρωτοπόρους και νεαρούς ερευνητές βρέθηκαν στο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας αποφασίζοντας να βοηθήσουν στη θεσμοποίηση στην Ευρώπη, ενός επιστημονικού ρεύματος κριτικής κοινωνιολογίας στο χώρο της μελέτης του εγκλήματος και του κοινωνικού ελέγχου. Λίγα χρόνια αργότερα ο Stan Cohen εκδίδει σε ηλικία μόλις 30 ετών το βιβλίο του Folk Devils and Moral Panics (1972) στο οποίο εισάγει την έννοια του ηθικού πανικού για να εξηγήσει τον τρόπο που αυστηρές κατασταλτικές πολιτικές νομιμοποιούνται στο κοινωνικό πεδίο από τον κυρίαρχο λόγο των ΜΜΕ. Στα χρόνια που πέρασαν, το συγκεκριμένο επιστημονικό ρεύμα και οι φορείς του δέχθηκαν μεγάλη επίθεση από την κατεστημένη τάξη στον ακαδημαϊκό χώρο. Αρκετοί έχασαν τη δουλειά τους και έμειναν άνεργοι, άλλοι αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν -για να μπορέσουν να ζήσουν ίσως- δημιουργώντας το ρεύμα του αριστερού ρεαλισμού. Σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτό που είναι κατανοητό είναι ότι η καριέρα των συγκεκριμένων ατόμων χαρακτηρίστηκε από ειλικρίνεια, αμφιβολία και περιθωριοποίηση.
 

Διαχρονικό ερώτημα

  Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Cohen έθεσε ένα ερώτημα μέσα από μια δημοσίευσή του, για τη σχέση επιστημονικού σκεπτικισμού και πολιτικής στράτευσης. Η απλουστευμένη οπτική του ερωτήματος είναι αυτή που βίωσε και ο ίδιος ο Cohen και το κατέγραψε σε αυτό το άρθρο, αλλά φαντάζομαι ότι, συναντάται αρκετά συχνά και στον χώρο μας σήμερα. Στην προσπάθεια να διατηρήσει ο Cohen τη διπλή πίστη στο να είναι κοινωνιολόγος και σοσιαλιστής στην Αγγλία, κακοπροαίρετοι άλλοι, τον περιθωριοποιούσαν. Τον έλεγαν «καθηγητή» στο κόμμα και σοσιαλιστή-συνδικαλιστή-μη κοινωνιολόγο στο πανεπιστήμιο. Στην πρώτη περίπτωση η ανάγκη για συνεχή αμφισβήτηση στη γραμμή από τα πάνω, τον έκανε επιρρεπή στην κριτική των κολαούζων-τιποτένιων, ότι τα λεγόμενά του είναι ακαταλαβίστικα από τα «λαϊκά στρώματα». Στην ουσία, βέβαια, η πραγματική κριτική ήταν ότι δεν ήταν «ελεγχόμενος», πειθήνιο όργανο. Ενδιαφέρον, όμως, έχει η δεύτερη κριτική καθώς δεν μπορούσαν να κρίνουν επί της ουσίας το έργο του, «συνάδελφοί» του στο πανεπιστήμιο-πραγματικά ασημαντότητες επιστημονικά, τον έκριναν εκτός αντικειμένου. Επίσης, κατέκριναν το γεγονός της πολιτικής και συνδικαλιστικής του στράτευσης, η οποία -σύμφωνα με τους επικριτές του- μείωνε τη σημασία του έργου του. Το να δημοσιεύει σε αριστερά πολιτικά έντυπα δεν ήταν αρκούντως επιστημονικό, όσο το να δημοσιεύει σε καθώς πρέπει εφημερίδες μεγάλης κυκλοφορίας. Η διπλή αυτή επίθεση είναι πραγματικά γελοία, όταν την ακούς από μακριά, όταν όμως βιώνεται, έχει υλικές, ουσιαστικές συνέπειες.
  
  Η ουσιαστική, όμως, πλευρά του ερωτήματος δεν είναι καθόλου γελοία, αλλά προσωπικά μου δίνει και μια υπόθεση εργασίας για να εξηγήσω γιατί ενώ όλος ο κόσμος βράζει, οι καθηγητές πανεπιστημίου δεν θα σταθούν (πλην ελάχιστων εξαιρέσεων) στο ύψος των περιστάσεων. Το δίπολο του ερωτήματος συχνά, δεν βιώνεται ως μια ενιαία πραγματικότητα, αλλά διαχωρίζεται ως δυο ξεχωριστοί κόσμοι. Ο επιστημονικός σκεπτικισμός δεν ευχαριστεί την πολιτική και διοικητική ελίτ, η οποία και καθορίζει την απονομή του κύρους αλλά και την υλική επιβράβευση των ερευνητών-διανοούμενων. Οπότε, συχνά εμφανίζεται το φαινόμενο της πολιτικής στράτευσης σ’ ένα κόμμα της Αριστεράς, ενώ ταυτόχρονα η επιστημονική εργασία καθορίζεται από ένα πλαίσιο αναπαραγωγής της κατεστημένης γνώσης. Έτσι, δηλαδή, μπορείς να εμφανίζεσαι ως ψηφοφόρος ή και φίλα προσκείμενος συνδικαλιστής (για παράδειγμα του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ) και ταυτόχρονα το επιστημονικό σου έργο, όχι μόνο να μην αμφισβητεί ή και να αμφιβάλει για τον κυρίαρχο από τα κατεστημένα κανάλια γνώσης, λόγο, επί του γνωστικού σου αντικειμένου, αλλά να συμμετέχει στην παραγωγή αντίστοιχου έργου, όταν η διανόηση προσεγγίζει την αγορά. Μπορείς να εμφανίζεσαι ως αριστερός, να μιλάς για το μέλλον της Αριστεράς, αλλά ταυτόχρονα να γράφεις χωρίς να αμφισβητείς τίποτα, απλά να αναπαράγεις τα θέματα που είναι τρέντι στην εποχή μας και να διοικείς εφαρμόζοντας τους νόμους -με χαρά, στους οποίους- στα κομματικά όργανα, εναντιώνεσαι.
                                               
                                              Τύπος, ουσία και αποκάλυψη... 

  Η γιαλαντζί «αριστερή» διανόηση αναγνωρίζεται εύκολα όταν διαβάζεις τα επιστημονικά άρθρα και βιβλία και όχι αν έχεις κάρτα μέλους ή υπογράφεις υπέρ ενός κόμματος πριν τις εκλογές. Η πραγματική αριστερή διανόηση είναι επιστημονικά συνεπής, ειλικρινής και όπως κατέγραψε ο Cohen πρέπει να χαρακτηρίζεται από τα εξής:
 
1. Αμφισβήτηση στα κυρίαρχα επιστημονικά παραδείγματα, εννοιολογικές κατηγορίες και μεθόδους έρευνας, και όχι ακολουθούμε ό,τι είναι «της μόδας».
 
2. Αναγνώριση των μεγάλων «εχθρών» και επίθεση για την αποδόμησή τους. Τέτοιοι είναι ο άκρατος θετικισμός, ο ντετερμινισμός, η πραγματοποίηση, η δήθεν «ουδετερότητα» της επιστήμης και η άρνηση της πολιτικής στην επιστήμη (π.χ. όταν ένας καθηγητής λέει στο μάθημά του, «εδώ δεν κάνουμε πολιτική»).
 
3. Διεκδίκηση μιας νέας δομής η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί από τους αντιπάλους ως ρομαντική, ουτοπική και πολιτικά ανεύθυνη, αλλά στην ουσία η ιστορία έχει δείξει ότι όχι μόνο είναι επιθυμητή αλλά και δυνατή.
  
  Και εκεί ξαφνικά βλέπεις πως ο χυδαίος και γραφικός αντικομμουνιστής, ο αυτοαποκαλούμενος κεντρώος που σιχαίνεται τα άκρα και ο γιαλαντζί αριστερός διανοητής συνδέονται και διαμορφώνουν το μεγάλο εξουσιαστικό μπλοκ του κενού. Τους ενώνει η αναπαραγωγή του ίδιου, του ηγεμονικού, του εφήμερου, του σημερινού. Τους ενώνει η ανάγκη να εξουδετερώσουν κάθε προσπάθεια αμφισβήτησης στον επιστημονικό τους τομέα, να πρωτεύσουν ως προς τις προσπάθειες να εμφανιστεί μια παντοδυναμία του κατεστημένου της γνώσης και να αφαιρέσουν κάθε ένδειξη του αναπόφευκτου της αλλαγής παραδείγματος. Η καινοτομία από απόκλιση (κατά Ντίρκεμ) έγινε πλαίσιο ευρωπαϊκών προγραμμάτων, η κριτική από γενεσιουργός της γνώσης έγινε είτε πεπαλαιωμένη και ξεπερασμένη οπτική, είτε απλά συμπληρωματική.
  
  Η ενδέκατη θέση για το Φόϊερμπαχ έγινε μπλουζάκι και όλοι ξεχνάνε τις δέκα προηγούμενες. Ναι, το ζήτημα είναι να αλλάξεις τον κόσμο, αλλά αυτό προϋποθέτει, όπως έλεγε και ο ίδιος ο Κάρολος, να δώσουμε το σωστό περιεχόμενο στη φιλοσοφία, να τη μεταβάλουμε σε επαναστατική θεωρία. Τότε η θεωρία γίνεται κινητήρια δύναμη της Ιστορίας, όταν μεταβληθεί σε οδηγό για την επαναστατική πράξη.
 
  Η πολιτική στράτευση μόνο όταν συνδυάζεται με τον επιστημονικό σκεπτικισμό, στο χώρο της ακαδημίας μπορεί να είναι αληθής, ειλικρινής και μόνο τότε επιβραβεύεται κοινωνικά. Η ηθική και η πολιτική θέση θα πρέπει να είναι ξεκάθαρη και στο επιστημονικό χώρο, η δέσμευση ότι θα συμβάλεις στην επαναδιατύπωση της επιστημονικής και της πολιτικής ατζέντας προς όφελος των λαϊκών αναγκών. Βέβαια, θα πρέπει να ξέρεις ότι μια τέτοια θέση πιθανόν θα τιμωρηθεί από το κατεστημένο, τόσο το ακαδημαϊκό (με τιμωρία που θα ξεκινά από μια απλή στασιμότητα μέχρι και πειθαρχικό, με πάμπολλες υπόγειες προσβλητικές κρίσεις για το έργο σου, από άτομα τόσο μακριά από εσένα όσο -για παράδειγμα- ένας φυσικός από έναν κοινωνιολόγο) όσο και από την εξουσία. Στη συλλογική μνήμη των κριτικών κοινωνικών επιστημόνων που ασχολούνται με το εγκληματικό φαινόμενο έχει μείνει η δολοφονία δυο αμερικανών συναδέλφων στο Ελ Σαλβαδόρ που μελετούσαν την κοινωνική αδικία της χούντας. Τους συνέθλιψαν τον εγκέφαλο και τα εργαλεία της δουλειάς τους, κομπιούτερ και γραφομηχανές γιατί αυτά θεώρησαν ως επικίνδυνα. Η εναλλακτική όμως είναι χειρότερη. Να είσαι ψεύτικος, και όσο και αν προσπαθείς να το κρύβεις, στο τέλος να αποκαλυφθεί. Και τώρα είναι μια τέτοια στιγμή.
 
* Ο Στράτος Γεωργούλας είναι καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Και ποία η θέσις μας;

    Ζέστη, υγρασία, καρπούζι και μπύρα παγωμένη. Ο Ιούλιος τελειώνει, οι διακοπές (για όσους δουλεύουν) πλησιάζουν, το καλοκαίρι στην κορύφωσή του. Τα θερινά μπαλκόνια έχουν την τιμητική τους, κι ας τέλειωσε το Μουντιάλ. "Πώς πάμε;" - "Καλά, χαλαρώνουμε" η συνηθισμένη συζήτηση των ημερών.
  
  Χαλαρώνουμε λοιπόν, γιατί έχουμε τον ήλιο πάνω και τη θάλασσα δίπλα μας. Ασχέτως αν η θάλασσα σε λίγο δε θα μας ανήκει. Για την ακρίβεια η ακτή γύρω της, που θα θυσιαστεί από την κυβέρνηση υπέρ πίστεως και χρέους. Πολύ απλά, οι περιφραγμένες παραλίες της Αττικής θα επεκταθούν στην Πλάκα και στην Κατερινόσκαλα. Αν θες να βουτήξεις, πλήρωσε εισητήριο. Αλλιώς κάτσε να βράσεις.
  
  Αλλά τώρα χαλαρώνουμε. Δεν μπορούμε να ασχολούμαστε με το ξεπούλημα (και) των αιγιαλών. Το ξέρει αυτό ο Γκίκας, γι' αυτό και το περνάει από το τμήμα θερινής ραστώνης της Βουλής. "Οι Γερμανοί μας ζηλεύουν για τον ήλιο και τη θάλασσά μας, και θέλουν να τους τα πουλήσουμε με το ζόρι"...
 
  Κι αλλού στη Μεσόγειο υπάρχει εξίσου ζηλευτός ήλιο και θάλασσα. Εκεί όμως οι ακτές δεν είναι πια ειδυλλιακές, γιατί εκεί κείτονται πτώματα παιδιών. Η θάλασσα έχει βαφτεί κόκκινη, και κρύβει καλά τα ναυάγια της ανθρωπιστικής βοήθειας. Οι δρόμοι είναι γεμάτοι ερείπια, πτώματα και μάνες που τρέχουν να προστατεύσουν τα ανήλικα παιδιά-"τρομοκράτες" τους.
  
  Είναι άλλη μια "επιχείρηση κατά της τρομοκρατίας", και είναι ο Θάνατος που σέρνει το σάβανό του στους δρόμους της Γάζας. Είναι το κράτος του Ισραήλ, που για ακόμη μία φορά μακελεύει τον παλαιστινιακό λαό. Και είναι οι άμαχοι, που γίνονται ξανά στόχος. Στοιβαγμένοι σε μια λωρίδα γης, να σφυροκοπούνται από παντού, και να περιμένουν στη γωνία το θάνατο.
  
  Γι' αυτό λοιπόν, ας θυμόμαστε τι δε μας αφήνει να κοιμηθούμε το βράδυ. Είναι τα αηδόνια που "δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες", στην (τουριστική) Κύπρο του Σεφέρη; Όχι. Είναι οι εκρήξεις, οι θρήνοι και η σιωπή του θανάτου στη Γάζα. Αυτά δε μας αφήνουν να κοιμηθούμε εδώ...

πηγή: "ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ της Πιερίας"

"Διαολοκατάσταση" από το θέατρο Πήγασος - Η παράσταση

  του Φοίβου Τσικλιά

  Ολοκληρώθηκαν με μεγάλη επιτυχία οι παραστάσεις της κωμωδίας του καλοκαιριού από το θέατρο Πήγασος. Η "Διαολοκατάσταση", σε σκηνοθεσία Χάρη Αμανατίδη, γέμισε για δύο συνεχόμενα βράδια (26 και 27 Ιουλίου) το θέατρο του Πάρκου της Κατερίνης. Η παράσταση, που προκάλεσε άφθονο γέλιο στους θεατές, βασίστηκε σε κείμενα του Αρκά και του Χ. Αμανατίδη.
  
  Αμέσως μετά τον απρόσμενο θάνατό του, ο Θεόδωρος (Γιάννης Χατζηιωαννίδης) φτάνει στην αίθουσα υποδοχής του Παραδείσου. Εκεί τον υποδέχεται ο άγγελος (Δανάη Αμανατίδου), που τον καλεί να συμπληρώσει ερωτηματολόγιο για να καταταχτεί στον Παράδεισο ή στην Κόλαση. Τα πταίσματα του Θεόδωρου παραβιάζουν τα 7 θανάσιμα αμαρτήματα και τον κατατάσσουν στην Κόλαση.
  
  Εν τω μεταξύ, έχει καταφθάσει ο Διάβολος (Γιώργος Μπαλιάκας), ο οποίος απηυδισμένος από τους κολασμένους ζητά μετάθεση στον Παράδεισο. Ο άγγελος προτίθεται να τον υποβάλει σε εξετάσεις, για να ικανοποιήσει το αίτημά του.
  
  Την ίδια ώρα, μια ομάδα κολασμένων ανεβαίνει στον Παράδεισο, με στόχο να διαγωνιστούν για το θρόνο του Διαβόλου. Πρόκειται για το Δον Ζουάν (Σπύρος Αναγνώστου), τη Φαίδρα (Άννα Γκούντα), την Αντιγόνη (Σοφία Αγαθαγγελίδου), τον κόμη ντε Σαντ (Κώστας Παπουτσίδης), την Ωραία Ελένη (Τατιάνα Σιδηροπούλου) και την Ιουλιέττα (Πωλίνα Γώγου), καρικατούρες όλοι χαρακτήρων και συμπεριφορών του σήμερα. Η ομάδα, που καθοδηγείται από το Ζ. Φρόυντ (Χάρης Αμανατίδης), αποφασίζει να διαγωνιστεί στον έρωτα.
  
  Μετά από μια σειρά κωμικών επεισοδίων, αποφασίζουν να καταργήσουν το θρόνο και την εξουσία του Διαβόλου. Οι κολασμένοι ανακαλύπτουν την αξία του έρωτα (μέσω "hardcore" καταστάσεων), ο τεχνοκράτης κ.Θεόδωρος τον καλλιτέχνη μέσα του και ο Διάβολος την ευτυχία χωρίς ευθύνες και εξουσία.  Ο άγγελος μένει μόνος, ανίκανος να αποκαταστήσει την τάξη των πραγμάτων. 

  Σε όλη την έκταση της παράστασης είναι πρόδηλες οι νύξεις για την υποκρισία της θρησκείας και τη χρησιμοποίησή της από τους ανθρώπους, όπως φυσικά και για την πολιτική κατάσταση της χώρας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα το "σέξυ (success) story" του κ.Θεόδωρου και η αναζήτηση του πλησίον ("Η γυμνάστρια στην απέναντι πολυκατοικία είναι πλησίον; Αφού μας χωρίζει και ο δρόμος και το παρκάκι...").
  
  Ήταν, κατά γενική ομολογία, μια επιτυχημένη παράσταση. Οι ερμηνείες ήταν πολύ καλές και προκαλούσαν αβίαστο γέλιο. Το κείμενο, με το γρήγορο ρυθμό και τις έξυπνες ατάκες του, κάλυψε τις επιμέρους αδυναμίες συγκεκριμένων ηθοποιών, οι οποίες δεν επισκίαζαν τη συνολική εικόνα. Ακόμη και αν κάποιες ατάκες "διέφυγαν" ή κάποιες ερμηνείες δεν αποτύπωναν επαρκώς τις καρικατούρες που υποδυόνταν. Παρακολουθώντας όμως για χρόνια τον Πήγασο, παρατηρεί κανείς ότι όλοι οι ηθοποιοί (ακόμη και οι "νεώτεροι") ακολουθούν μια πορεία συνεχούς βελτίωσης των επιδόσεών τους στο σανίδι. Η "Διαολοκατάσταση" αποτέλεσε ένα ακόμη βήμα σ' αυτήν την πορεία.

  Μ' αυτόν τον τρόπο ολοκληρώθηκε η δραστηριότητα του θεάτρου "Πήγασος" για το καλοκαίρι του 2014. Από το Σεπτέμβριο, το θέατρο μετακομίζει στη νέα του στέγη, Αγ. Αικατερίνης 16. Σε ένα μεγαλύτερο και πιο λειτουργικό χώρο, υπόσχεται να συνεχίσει αδιάκοπα την -υψηλής ποιοτικής στάθμης- δημιουργική του δράση. Αναμένομεν...!

 

Τι φαγητό είναι το ΚΚΕ ;

  Είναι γνωστή η έκφραση του ΚΚΕ "όχι σε όλα". Όχι στην ΕΕ, όχι στη ΝΔ, όχι στο ΣΥΡΙΖΑ και γενικά όχι. Η άρνηση των πάντων επεκτείνεται, φτάνοντας πλέον και στη μαγειρική! Σε άρθρο της στο "Ριζοσπάστη" (6-7-2014) η Λιάνα Κανέλλη κατηγορεί το μπουγατσάν ως "εξαθλίωση της ευρύτερης έννοιας της παιδείας".

  

  Το εξαιρετικό αυτό γλύκισμα από τη Θεσσαλονίκη αποτελείται από κρουασάν σφολιάτας με γέμιση κρέμα μπουγάτσας. Η κ. βουλευτής φορτώνει σ' αυτήν την "πολιτισμική αλλοτρίωση" πολλά πολιτικά δεινά, από την εκμετάλλευση μαθητευόμενων σεφ στα 5μηνα μέχρι το επισιτιστικό πρόβλημα των μεταναστών.

  
  Από το εν λόγω κείμενο δε λείπει φυσικά ο ΣΥΡΙΖΑ, το "πολιτικό μπουγατσάν": "Απ' έξω Ευρώπη, κι από μέσα κρέμα της αριστερής γιαγιάς από τας Σέρρας". Η αξιωματική αντιπολίτευση θα χορηγεί το μπουγατσάν σε ΜΚΟ, ως απάντηση στην ανθρωπιστική κρίση. Οπορτουνιστές και συστημικοί, αυτά τα συνηθίσαμε. Πρώτη φορά όμως μας αποκαλούν μπουγατσάν και Αντουαννέτες.
  
  Απορώ με την ηγεσία του ΚΚΕ. Θεωρούν ότι η συμμαχία με τον εαυτό τους και η εμμονή στις "καθαρές γραμμές" βγάζει κάπου; Ή ότι η -ακόμη μεγαλύτερη- απομόνωση έχει οφέλη για το χώρο τους και (πάνω απ' όλα) για την κοινωνία;
  
  Είναι απροσδιόριστο το τι φαγητό πιστεύει η ηγεσία του ΚΚΕ ότι είναι το κόμμα τους. Λόγω παλαιότητας θα μπορούσαν να είναι ροκφόρ, το οποίο όμως είναι ξενόφερτο και ευρωπαϊκό (εδώ φτύνουμε τον κόρφο μας). Θα προτιμούσαν ίσως μια γραβιέρα ωρίμανσης, ελληνικότατη, γευστικότατη, σκληρή (στη γραμμή) και καθιερωμένη στο τραπέζι και στο πολιτικό μας σύστημα.
  
  Τα "εθνικά πιάτα" δε θα μπορούσαν να εκπροσωπήσουν εύκολα τον Περισσό. Το παστίτσιο ή ο μουσακάς δεν έχουν την απαραίτητη ομοιογένεια. Πολλά υλικά, που δεν ακολουθούν μια συγκεκριμένη ιεραρχία και εκπέμπουν πολλαπλά (πολιτικά και γευστικά) μηνύματα.
  
  Το σουβλάκι θα ήταν μια καλή περίπτωση: λιτό πιάτο, με την κατάλληλη ταξική κατανάλωση (εργάτες, αγρότες, φοιτητές). Χωρίς αλοιφές και σως, που αποτελούν μικροαστικά κατάλοιπα. Σκέτο, με πατάτες και αλατορίγανη. Διότι η καθαρή γραμμή, σύντροφοι, δε χρειάζεται σως μουστάρδας για να γλιστράει...

πηγή: "ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ της Πιερίας", #32

Δέκα σημεία κυβερνητικής... σχιζοφρένειας

  Η κυβέρνηση λειτουργεί κάτω υπό το καθεστώς αντιφάσεων σε τέτοιο βαθμό που θα μπορούσε να διαγνωστεί από ειδικούς ακόμα και σχιζοφρένεια…
  

•   Την ώρα που η κυβέρνηση πουλάει την «Μικρή ΔΕΗ», όπως ισχυρίζεται για να σώσει την ΔΕΗ, την ίδια ώρα της χρωστάει η ίδια 500.000 ευρώ.

•   Την ώρα που η κυβέρνηση αποπέμπει υπόδικους δημοσίους υπαλλήλους, την ίδια ώρα ο υπουργός Δικαιοσύνης δίνει χάρη σε κατάδικους για να μπορέσουν να μπουν στο Δημόσιο.

•   Την ώρα που το ίδιο το Δημόσιο δεν επιστρέφει φόρους και ΦΠΑ που χρωστάει σε πολίτες, απαιτεί οφειλές προς το Δημόσιο, που έχουν προκληθεί από αυτή την τακτική...

•   Η κυβέρνηση αρνείται να συμμορφωθεί σε δικαστικές αποφάσεις και δεν επαναπροσλαμβάνει 550 απολυμένες καθαρίστριες του υπουργείου Οικονομικών και την ίδια ώρα ο πρωθυπουργός εξαγγέλλει διετές πρόγραμμα απασχόλησης για 440.000 νέες θέσεις εργασίες εκ των οποίων οι 90.000 αφορούν το Δημόσιο.

•   Την ώρα που η κυβέρνηση εξαγγέλλει την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την ίδια ώρα δεν ελέγχει τη λίστα Λαγκάρντ και τις άλλες λίστες με τους μεγαλοκαταθέτες, που διατηρούν τραπεζικούς λογαριασμούς στο εξωτερικό και φοροδιαφεύγουν.

•   Πρόσθετα, η κυβέρνηση εξαγγέλλει «πόλεμο» κατά της φοροδιαφυγής, την ίδια ώρα που με νόμο απαλλάσσει τους καταχραστές του Δημοσίου.

•   Την ώρα που η κυβέρνηση εξαγγέλλει φοροελαφρύνσεις, την ίδια ώρα εξαπολύει φοροκαταιγίδα και ειδικά στραμμένη προς το ακίνητο…

•   Την ώρα που η κυβέρνηση κάνει λόγο για μέτρα που θα λάβει για να ανακουφίσει τον φορολογούμενο πολίτη, την ίδια ώρα ετοιμάζεται να του σερβίρει νέο μνημόνιο, με το «καρότο» της επιμήκυνσης της αποπληρωμής του χρέους.

•   Την ώρα που (πολυπαιγμένο πια το έργο) η κυβέρνηση προσποιείται τον σκληρό διαπραγματευτή με την Τρόικα, την ίδια ώρα κατ’ εντολή της περνάει μέσα από τα θερινά τμήματα της Βουλής το άνευ ορίων ξεπούλημα των αιγιαλών, των δασών, των βουνών και των λαγκαδιών της χώρας ολόκληρης…

•   Την ώρα που η κυβέρνηση μιλάει για σωτηρία στο ζήτημα των «κόκκινων δανείων», την ίδια ώρα ετοιμάζει απελευθέρωση πλειστηριασμών πάλι καθ’ υπόδειξη των δανειστών και στέλνει (πέρα από κάθε σπιθαμή γης, νερού και αέρα της χώρας) ακόμα και το τελευταίο κομμάτι κεραμιδιού του μέσου Έλληνα, κατ’ ευθείαν στο «πορτοφόλι» των δανειστών.

 

πηγή: www.koutipandoras.gr

 

Τι Κουραδάς, τι "Ποτάμι"

  Ένα πρωινό του Μάρτη μας προέκυψε το "Ποτάμι". Με πρωταγωνιστή το δημοσιογράφο Σ. Θεοδωράκη, ο νέος αυτός σχηματισμός έκανε πάταγο λίγο πριν τις ευρωεκλογές. Όλα τα ΜΜΕ έπεσαν πάνω του. Κάλυπταν μανιωδώς τις ομιλίες Θεοδωράκη, τις δηλώσεις στήριξης επωνύμων και μετρούσαν καθημερινά τα like και τα tweet για το νέο "κόμμα". Το "Ποτάμι" προβλήθηκε προεκλογικά και προωθήθηκε όσο κανένα πρωτοεμφανιζόμενο και εξωκοινοβουλευτικό κόμμα.

  

  Κατάφερε να αποσπάσει ένα 6%, χαμηλότερο των δημοσκοπήσεων που του έδιναν 11-13%, εκλέγοντας 2 ευρωβουλευτές. Το ποσοστό είναι μεγάλο, αν αναλογιστεί κανείς το πώς έδρασε το "Ποτάμι" μέχρι τις εκλογές. Προέβαλε μόνο την ανεξαρτησία και τα "νέα και άφθαρτα πρόσωπα" του ψηφοδελτίου του. Με ένα θολό (έως ανύπαρκτο) προγραμματικό λόγο, τοποθετήθηκε βολικότατα εκτός πολιτικής. Την τακτική αυτή συνέχισε στο συνέδριό του.

  

  Σε ανοιχτό χωρό, σαν αποφοίτηση Κολλεγίου, το "Ποτάμι" αποφάσισε για το μέλλον του. Εξέλεξε -και τυπικά- το Σ. Θεοδωράκη επικεφαλής (όχι πρόεδρο) δι' ανατάσεως της χειρός. Το "συνέδριο" κατέληξε σε συμπεράσματα (όχι πολιτική απόφαση). Στη διαδικασία συμμετείχαν οι εθελοντές (όχι μέλη) του "Ποταμιού". Ενδιαφέρον στοιχείο στο καταστατικό το ότι προβλέπεται η δημιουργία "Ομάδων Πολιτικής: για τη διαμόρφωση και αξιολόγηση πολιτικών θέσεων" από εθελοντές που "έχουν σχετική γνώση και εμπειρία". Προϋπηρεσία στην πολιτική δηλαδή...

  

  Το μέλλον του "Ποταμιού" προδιαγράφεται ενδιαφέρον. Εθελοντικές δράσεις τύπου ΟΝΝΕΔ (συλλογή τροφίμων στις γιορτές, καθαρισμός ακτών το καλοκαίρι κλπ) και πληκτικά σουαρέ τσαγιού τύπου Κεντροαριστεράς (σαν ομιλίες του Κουβέλη στη Λέσχη Γεροντοκόρων Ψυχικού). Κι όλα αυτά με χαλαρή μουσική και σκηνοθετικά πλάνα του Θεοδωράκη. 

  

  Γι' αυτό το "Ποτάμι" είναι σαν τον Κουραδά. Το λες ποτάμι, αλλά δεν το βλέπεις κιόλας. Όλοι ξέρουμε πού είναι, αλλά δεν μπορούμε να δώσουμε λεπτομέρειες για το πώς είναι. Κάποιοι (λίγοι) θέλουν να ξαναβγεί στην επιφάνεια, σε εμάς τους υπόλοιπους φαίνεται γελοίο. Κι ακόμη κι αν το λένε Μοσχοπόταμο, όλοι Κουραδά καταλαβαίνουμε.

  

  Έτσι και το μόρφωμα του Σ. Θεοδωράκη. Ακόμη κι αν το λέει "Ποτάμι", όλοι "σανίδα σωτηρίας της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ" καταλαβαίνουμε...

 

 

Σημ. (για τους μη Κατερινιώτες): Ο Κουραδάς ήταν ρέμα στα όρια της πόλης της Κατερίνης, το οποίο λόγω της "καθαριότητάς" του έλαβε και το ανάλογο όνομα. Το ρέμα υπογειοποιήθηκε, με την κοίτη του να αποτελεί τη σημερινή οδό 19ης Μαΐου. 

  Ο Δήμαρχος της πόλης σχεδιάζει να επαναφέρει τον Κουραδά στην επιφάνεια με το (σικάτο) όνομα Μοσχοπόταμος, για να δημιουργήσει ένα "γραμμικό βιοκλιματικό αστικό πάρκο"...

πηγή: "ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ της Πιερίας", τεύχος 30

Δ. Μαρωνίτης: Η «οδύσσεια» της μετάφρασης του Ομήρου

Συνέντευξη στη Χρυσή Κοσμάτου

  Κάθε εμφάνιση του διακεκριμένου Ομηριστή Δημήτρη Μαρωνίτη είναι ένα γεγονός στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Το ίδιο συνέβη πριν από μέρες και στην εμφάνιση του ακάματου αυτού μεταφραστή αρχαίων κειμένων στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Πάτρας, όπου μίλησε για την "Ιλιάδα", μαγεύοντας με την ανάλυσή του για πολλοστή φορά το πυκνό ακροατήριο απλών και επώνυμων Πατρινών πολιτών αλλά και συγγραφέων. Αφορμή στάθηκε το έργο "Ιλιάδα" του Ομήρου που ανέβασε ο Στάθης Λιβαθηνός, στηριζόμενος στη μετάφραση του κ. Μαρωνίτη. Η χημεία της συνεργασίας είχε θετικά αποτελέσματα μάλιστα, αν κρίνουμε από το μπιζάρισμα στο τέλος της παράστασης, (Ρωμαϊκό Ωδείο), την οποία πρώτιστα "έκλεψε" ο γνωστός Πανεπιστημιακός δάσκαλος. "Τελείωσε ο Μαρωνίτης είναι μοναδικός στις μεταφράσεις του στα αρχαία ελληνικά κείμενα. Είναι μεγάλο όφελος να βλέπεις αυτό τον εργάτη του λόγου στα 85 του χρόνια να συμπάσχει με τους ηθοποιούς και να συγκινείται που βρίσκεται στο αρχαίο μνημείο", τόνισε για το TVXS o Πατρινός ιστορικός Βασ. Λάζαρης. 

  

  Τον κ. Μαρωνίτη συναντήσαμε τρεις ώρες πριν την παρουσίαση του έπους, στο ΡωμαΪκό Ωδείο και μιλήσαμε μαζί του (σε ένα από τα πιο κεντρικά καφέ της πόλης στην Αγίου Νικολάου) για τους δεσμούς του με την Πάτρα για τον Ακαδημαϊκό Λίνο Πολίτη, για "το Διεθνές Φεστιβάλ της πόλης που άλλαξε το 1986 τον πολιτιστικό χάρτη, χάρη στο Θάνο Μικρούτσικο, που το ξεκίνησε". Ο γνωστός Πανεπιστημιακός δάσκαλος αναφέρθηκε κατά κύριο λόγο στην "οδύσσεια" της μετάφρασης των Ομηρικών Επών. Στο τέλος της μικρής αυτής συνέντευξης, έδωσε έμφαση στην "Ιλιάδα" που είχε μεγάλη απήχηση, χάρη στη δουλειά αλλά και στο ταλέντο του διακεκριμένου σκηνοθέτη Στάθη Λιβαθηνού, με τον οποίο ο Δημ. Μαρωνίτης είχε πολύ θετική συνεργασία για το συγκεκριμένο έπος, που διήρκεσε περισσότερο από δύο χρόνια μέχρι την φετεινή παράσταση που θα περιοδεύσει με καλούς οιωνούς, όπως πιστεύει. 

  Χαρά και τιμή η παρουσία σας κάθε φορά που είστε μαζί μας κ. Μαρωνίτη...
  Η δική μου τιμή και συγκίνηση είναι ίδια και μεγαλύτερη χωρίς αμφιβολία. Η Πάτρα είναι μία πόλη που μού άρεσε από την πρώτη φορά που ήρθα, από τα μέσα της δεκαετίας του 1950. Τότε που επισκέφθηκα για πρώτη φορά, με ξεναγό τον Πανεπιστημιακό δάσκαλο και νεο-ελληνιστή Λίνο Πολίτη, που με αγαπούσε και τον αγαπούσα από τα φοιτητικά μου χρόνια στο Πανεπιστήμιο - στη γενέτειρά μου την Θεσσαλονίκη. Νομίζω ότι ήταν μισοΠατρινός ο Πολίτης και όταν κατεβήκαμε για πρώτη φορά με είχε από κοντά και με περιήγαγε στα αξιοθέατα των Πατρών. Τότε εντύπωση ιδιαίτερη μού είχε κάνει το Αρχαιολογικό Μουσείο το παλιό, το οποίο ήταν καταπληκτικό και είχε πολύ ωραία και σπάνια ευρήματα.

  Από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 και μετά έχετε βρεθεί πολλές φορές στην πόλη του Πατρέα και πριν από λίγο καιρό βρεθήκατε στο βιβλιοπωλείο "Πολύεδρο", όπου έγινε αφιέρωμα για την προσφορά σας στα Γράμματα.
  Ναι, ωστόσο ο δεύτερος κομβικός μου σταθμός στην Πάτρα ήταν το 1989, όταν με κάλεσε ο τότε καλλιτεχνικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας - ο Θάνος Μικρούτσικος, ο οποίος επέμεινε να ετοιμάσω μία ραψωδία της "Οδύσσειας" για να την παρουσιάσουμε υπό μορφήν ανάγνωσης - του Θεατρικού Αναλογίου - στο θέατρο του Κάστρου. Τότε είχα εκφράσει επιφυλάξεις για την δυσκολία του εγχειρήματος στο Θάνο, ο ίδιος όμως τελικά  μού τις έκαμψε και παρουσιάσαμε την Ε΄Ραψωδία της ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ, χάρη στην συμβολή της γνωστής ηθοποιού Μάγιας Λυμπεροπούλου με την οποία κάναμε ένα καταπληκτικό ντουέτο.

  Η παράσταση τότε έκανε μεγάλη επιτυχία και μαγνητοσκοπήθηκε από την ΕΡΤ.
  Όντως η επιτυχία ήταν μεγάλη όπως και το όλο μεταφραστικό έργο για την "ΟΔΥΣΣΕΙΑ", που κράτησε γύρω στα έντεκα (11) χρόνια και ολοκληρώθηκε το 2001. Η δεύτερη περιπέτεια ήταν η μετάφραση του έργου του Ομήρου "ΙΛΙΑΔΑ", για την οποία μπορούμε να μιλήσουμε αργότερα.
  Θέλω να επισημάνω ότι σε όλο το χρονικό διάστημα, που ο Θάνος Μικρούτσικος ήταν υπουργός Πολιτισμού η συμπαράσταση που είχα ήταν έμπρακτα τόσο βοηθητική και παρακινητική στο μεταφραστικό μου έργο. Είναι γνωστό ότι οι μεταφράσεις των έργων "Οδυσσεια" και "Ιλιάδα" δεν είναι μία απλή υπόθεση. ΄Επειτα ο Μικρούτσικος άλλαξε τον πολιτιστικό χάρτη της γενέτειράς του της Πάτρας το 1986, με την δημιουργία του Διεθνούς Φεστιβάλ, όπως καλά γνωρίζετε.

  Με το Θέατρο Τέχνης και τον Γιώργο  Λαζάνη συνεργαστήκατε στις αρχές του 2000 και τότε έμαθα ότι ξανασυναντηθήκατε με τον Θάνο Μικρούτσικο;
  Όταν ο Λαζάνης ήθελε - αρχές της δεκαετίας του 2000 - μία μετάφραση του έργου του Σοφοκλή "Οιδίπους επί Κολωνώ",  είχε  την αρχική σκέψη να γράψει την μουσική της παράστασης ο Θάνος Μικρούτσικος. Ωστόσο η συνεργασία αυτή ματαιώθηκε, δε γνωρίζω όμως για ποιούς λόγους.

  Έχετε αναφέρει ότι οι μεταφράσεις είναι κομμάτι της ζωής σας καθώς επίσης και ότι η μεγάλη σας αγάπη ήταν η προσέγγιση του έργου του Ηροδότου, σε συνέντευξή σας εδώ και χρόνια.
  Η αλήθεια είναι ότι ο καημός μου γενικότερα είναι μεγάλος, αρχίζοντας από τον Ηρόδοτο. Μάλιστα πιστεύω ότι ο τρόπος με τον οποίο έχω μεταφράσει το έργο του Ηροδότου ήταν ιδιαίτερος και έχει αποσπάσει βραβεία στο εξωτερικό. Υπάρχει το έργο αυτό στις εκδόσεις ΄Αγρα.

  Νομίζω ότι οι επόμενες γενεές θα σας αποκαλούν έναν από τους πιο γνωστούς Ομηριστές που αναγέννησαν τα΄Επη "Οδύσσεια" και "Ιλιάδα". Αυτό σχολιαζόταν άλλωστε στη Δημοτική ΒΙβλιοθήκη, όπου δώσατε διάλεξη, ειδικότερα δε σχολιάστηκε από τον Πατρινό ιστορικό Β. Λάζαρη.
  Μάλλον. Πρέπει πάντως να ξέρετε ότι και στη μετάφραση των Ομηρικών Επών έπαιξε σημαντικό ρόλο ο Λίνος ο Πολίτης, ο οποίος μού έλεγε ότι δεν τον θέλγουν οι μεταφράσεις του Καζαντζάκη και του Κακριδή πάρα πολύ. Κοινώς δεν του άρεσαν γενικότερα οι παραδοσιακές μεταφράσεις των Ομηρικών Επών. Το ζητούμενο ήταν οι νεωτερικές μεταφράσεις, όσο ήταν πρέπον, να εναρμονιστούν με τον σύγχρονο κώδικα τον ποιητικό και όχι τον αναδρομικό, τον αρχαϊζοντα. Το πείραμα τότε για μένα ήταν αρκετά δύσκολο.

  Τελικά επιλέξατε τον ελεύθερο στίχο;
  Όντως, επέλεξα τον ελεύθερο στιχο. Επίσης είπα "όχι" στην ψευδο-μουσική απόδοση του κειμένου, στοχεύοντας σε μία απόδοση που ανασύρεται μέσα από τον αρχαίο λόγο και την ανάσα του, την εισπνοή και εκπνοή του. Προσπάθησα να εισαγάγω επίσης μία πιο μοντέρνα σύνταξη και λεξιλόγιο.

  Τα Ομηρικά Έπη έχετε χαρακτηρίσει έργα προδρομικά. Γιατί;
  Ναι τόσο η "Οδύσσεια" όσο και η "Ιλιάδα" είναι έργα προδρομικού και όχι παραδοσιακού χαρακτήρα, το επανατονίζω. Εδώ τίθεται και το θέμα της Αρχαίας Λογοτεχνίας, η οποία αντιμετωπίστηκε και ως Δράμα και ως ΄Επος ακόμα και ως Λυρική Ποίηση, σε ένα μοντέλο παραδοσιακό περισσότερο και όχι μοντέρνο. Πιστεύω ότι το στοίχημά μου πέτυχε ειδικά στην "Οδύσσεια".  Η αποδοχή ήταν μεγάλη. Τα πράγματα δυσκόλεψαν όταν πέρασα στην "Ιλιάδα" από το 2001 και μετά.

  Γιατί δυσκόλεψαν και ποιές οι διαφορές ανάμεσα στα δύο΄Επη;
  Είναι δύο διαφορετικές μεταφράσεις. Αυτό προσπάθησα να φανεί στα κείμενα και τελικά δικαιώθηκα. Πρέπει να σημειώσω ότι από το 2001 επί εξήμιση - επτά (6,5-7) χρόνια για την "Ιλιάδα" δεν εργαζόμουν μόνο την ημέρα αλλά και την νύχτα για να μην πώ ότι και μες στον ύπνο μου το μυαλό δούλευε και έλυνε προβλήματα για την μετάφραση του κειμένου. Αισθάνομαι ότι ολοκληρώθηκε κάτι σωστό.

  Μιλήστε μας και το έργο του Σοφοκλή "ΑΙΑΣ", στο οποίο παρεπιπτόντως αναφερθήκατε στη Δημοτ. Βιβλιοθήκη.
  Είναι μία από τις καλύτερες μεταφράσεις που έχω κάνει  (εκτός των Ομηρικών Επών). Το έργο εκδόθηκε από το Μορφωτικό ΄Ιδρυμα της Εθνικής Τραπέζης. Πάντως τώρα με παρότρυνση φίλων και γνωστών από το Βερολίνο καταπιάνομαι με την "Αντιγόνη". Το έργο αυτό του Σοφοκλή πάντα με εξιτάριζε, από τον καιρό που ήμουν μαθητής.

  Πού εστιάζετε, σε σχέση με αυτή την τραγωδία στον θρησκευτικό και πολιτικό κώδικα, όπως διδασκόμαστε;
  Είμαι στα μισά της μετάφρασης του κειμένου το οποίο "βασανίζω" απερίγραπτα. Πέρα από τον θρησκευτικό και πολιτικό κώδικα, εστιάζω στο νόημα της τραγωδίας αυτής, που για μένα προσωπικά καταλήγω ότι βρίσκεται στον αγώνα της ηρωϊδας, που αφού πέρασε τα πάνδεινα από τα πάθη των Λαβδακιδών, φθάνει σε ένα σημείο που επιθυμεί να κατοχυρώσει την ερημιά της απέναντι σε εχθρούς και φίλους. Πρώτα σπρώχνει μακρυά την Ισμήνη και αργότερα τον Κρέοντα και τον Αίμονα. Παράλληλα παρασύρει και την μητέρα του Αίμονα την Ευρυδίκη. Θέλει πάσει θυσία να μην κάνει κανένα σκόντο στη βαθύτατη μοναξιά της, πριν από το τέλος της.

  Να καταλήξουμε με την "Ιλιάδα". Είστε ικανοποιημένος από την συνεργασία σας με τον κ. Λιβαθηνό;
  Απολύτως. Η σκηνοθεσία πέτυχε εξαιρετικά αλλά και τα παιδιά - οι ηθοποιοί μπήκαν απολύτως μέσα στο σύστημα λόγου (μεταφραστικού και ποιητικού).  Οι πρόβες ξεκίνησαν από το 2012 για σκεφθείτε τί κόπος! Η μετάφρασή μου στην "Ιλιάδα" είναι ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον μείγμα λόγου, νομίζω.
   Το λέω ευθαρσώς, νιώθω ευγνωμοσύνη στο Λιβαθηνό για την δουλειά που έκανε, για την ανάδειξη του κειμένου αλλά  και απέραντη ευγνωμοσύνη στους ηθοποιούς νεώτερους και ωριμότερους.

πηγή: tvxs.gr